Minimum wiedzy i umiejętności wymaganych dla uzyskania certyfikacji
Trenera Grupowego Treningu Zastępowania Agresji (ART)™

I

1. Wymagane kompetencje w zakresie teorii zastępowania agresji:
1.1. sformułowania zasady uczenia się przez działanie
1.2. rozróżniania pozycji życiowych i tendencji zachowania wg T. Harrisa
1.3. rozróżniania komunikatów negatywnych i pozytywnych
1.4. definiowania zachowania odważnego i asertywności
1.5. definiowania pojęć agresji i przemocy, podania wskaźników rozpowszechnienia
przemocy w polskich szkołach
1.6. klasyfikowania zachowań agresywnych według nasilenia i typów
1.7. opisania agresji i przemocy jako zachowań wyuczonych
1.8. wyliczenia przynajmniej pięciu podobieństw przewlekłej agresji i uzależnienia
1.9. opisania kwalifikacji trenera ART
1.10. wymienienia źródeł ART (skąd pochodzi program, kto jest autorem)
 

2. Wymagane umiejętności praktyczne:
2.1. zawierania kontraktu, reguły dla reguł
2.2. komunikowania bezpośredniego, behawioralnego, dyrektywnego, pozytywnego, odważnego
2.3. analizowania umiejętności krok po kroku (trzy własne deficytowe umiejętności)
2.4. realizowania procedur („kroków trenerskich") treningu umiejętności
2.5. modelowania umiejętności (trzy własne modelowo opanowane umiejętności)
2.6. znalezienia czterech możliwych typów zachowania w każdej sytuacji społecznej
2.7. odgrywania ról
2.8. udzielania i przyjmowania informacji zwrotnych
2.9. zastępowania wniosków pytaniami („Sokratesowskie pytania”)
2.10. transferu umiejętności
2.11. samo nagradzania i pozytywnego wzmocnienia
 

3. Ćwiczenia do wykonania przed następną sesją lub sesją egzaminacyjną:
3.1. obserwuj i zapisuj kopniaki i głaski, swoje i innych
3.2. obserwuj i zapisuj przejawy agresji swojej i innych; wyróżnij czerwonym kolorem
przejawy mini agresji
3.3. ćwicz w wytypowanych sytuacjach przynajmniej trzy własne umiejętności deficytowe,
sporządź co najmniej dwa raporty doskonalenia każdej umiejętności
3.4. wykonaj zapis co najmniej jednej sytuacji, w której odczuwałaś/eś złość ("wściekłeś/aś się")
3.5. przeczytaj, co najmniej jedną z trzech rekomendowanych książek o asertywności
 

Dokumentację ćwiczeń złóż po sprawozdaniu ćwiczeń domowych podczas II sesji ART lub przed egzaminem.

II

4. Wiedza przedmiotowa
4.1. co jest najczęstszym podłożem braku samokontroli
4.2. jaki jest typowy mechanizm powstawania złości
4.3. wymień po trzy przykłady wyzwalaczy złości według rodzajów wyzwalaczy
4.4. wymień pięć często spotykanych sygnałów złości
4.5. podaj trzy przykłady monitów
4.6. podaj trzy przykłady reduktorów
4.7. podaj pięć powodów, dla których warto uczyć się kontroli złości
4.8. zdefiniuj pojęcie wartości, moralności, świadomości moralnej i działań moralnych
4.9. skomentuj zdanie „moralności można się nauczyć”
4.10. opisz siedem sposobów wnioskowania moralnego, podaj przykłady (za Kohlbergiem i Damonem)
4.11. podaj definicję i przykład dylematu moralnego
4.12. wymień różnice między rangami i liczbami
4.13. wymień co najmniej pięć cech środowiska przeciwdziałającego agresji
 

5. Umiejętności praktyczne
5.1. podaj sposób ustalenia wartości dominujących i najbardziej rozpowszechnionych w grupie
5.2. skomentuj takie rozwiązanie dylematu moralnego przez uczestników, którego całkowicie nie akceptujesz (np. cel można osiągnąć tylko siłą)
5.3. podaj trzy sposoby kwalifikowania uczestników do grupy ART
5.4. podaj trzy sposoby wzbudzania reakcji uczestników treningu
5.5. podaj trzy sposoby redukcji lęku u trenującego
5.6. podaj trzy sposoby odraczania reakcji na występujące w grupie problemy
5.7. starannie przygotowałeś/aś scenariusz prezentacji umiejętności, którą uważasz za konieczną do przećwiczenia. Już masz rozpocząć prezentację, kiedy dwoje uczestników grupy rozpoczyna bójkę. Co zrobisz?
5.8. jesteś drugim trenerem i widzisz, że pierwszy trener popełnił poważny błąd. Co robisz?
5.9. co powiesz drugiemu aktorowi po wykonaniu ćwiczenia umiejętności?
5.10. co powiesz matce agresywnego ucznia, aby uzyskać jej zgodę na włączenie syna do pozalekcyjnej grupy ART?
5.11. Chcesz usunąć uczestnika grupy z treningu. Jak to zrobisz?
5.12. jak przeprowadzisz ewaluację ART i jak skomentujesz jej wyniki?
 

6. Dokumentowanie praktyki
6.1. przeprowadź diagnozę przynajmniej 5 kandydatów do treningu (10 dla pary trenerów) z wykorzystaniem narzędzi diagnostycznych ART
6.2. zbierz obserwacyjne kwestionariusze umiejętności, wypełnione przez rodziców lub inne osoby, dobrze znające uczestników grupy, dla wszystkich uczestników rozpoczynających trening
6.3. przeprowadź 30 godzin zajęć ART, w tym 15 jako pierwszy trener. Po każdym treningu wypełnij protokół zajęć. Wypełnione protokoły przedstaw do sprawdzenia wraz z pozostałą dokumentacją treningową
6.4. zbierz i dołącz do dokumentacji co najmniej pięć raportów doskonalenia umiejętności dla każdego trenującego
6.5. zbierz i dołącz do dokumentacji przynajmniej pięć raportów kontroli złości dla każdego trenującego
6.6. dołącz do dokumentacji zestawienie wartości dominujących grupy oraz sporządź szczegółową listę wszystkich wartości członków grupy, z podaniem częstości powtarzania się każdej z wartości
6.7. sporządź sprawozdanie opisowe z treningu. Opisz, co zrobiłeś dobrze, a co można było zrobić inaczej
6.8. do dokumentacji praktyki dostarcz te wszystkie prace grupy, które uważasz za ważne uzupełnienie podstawowej dokumentacji. W miarę możliwości dołącz nagrania audio lub wideo pracy trenera z każdego rodzaju zajęć (umiejętności, kontrola złości, wnioskowanie moralne)
6.9. dołącz pozostałą dokumentację działań, jakie były prowadzone w związku z treningiem ART (ankiety, analizy, referat lub prezentacja na radzie pedagogicznej itd.)
6.10. na sesję superwizyjno-egzaminacyjną - do ewentualnej prezentacji - przygotuj na piśmie trzy szczegółowe scenariusze, po jednym z każdego z rodzajów zajęć (umiejętności, kontrola złości, wnioskowanie moralne), opisujące takie zajęcia, które faktycznie przeprowadziłeś/aś z grupą i z których byłeś/aś naprawdę zadowolona/y (dotyczy trenerów, którzy nie dołączyli nagrania wideo).
6.11. całą dokumentację praktyki zbierz w jednej teczce/ segregatorze i uporządkuj w logiczny sposób.